> ML_MIMARILER_v1.0
Kanonik Model Mimarileri
Modern yapay zekayı şekillendiren 20 temel model mimarisi: Çığır açan makaleleri, modaliteleri ve uygulayıcı kütüphaneleriyle eksiksiz atlas.
Autoregressive Decoder-Only Transformer (GPT / LLaMA / Mistral)
Üretici metin ve kod için baskın temel model mimarisi; nedensel dikkat maskeleri, RoPE konumsal kodlamaları, SwiGLU aktivasyonları ve RMSNorm ile dizileri işler.
Sequence-to-Sequence Encoder-Decoder Transformer (T5 / BART / Whisper)
Çift yönlü bir kodlayıcıyı kodlayıcı temsillerine çapraz dikkat uygulayan otoregresif bir kod çözücüyle eşleştiren klasik dizi-dizi mimarisi; çeviri, özetleme ve konuşma için idealdir.
Bidirectional Encoder-Only Transformer (BERT / RoBERTa / DeBERTa)
Maskeli dil modellemesi yoluyla tüm belirteçlere eşzamanlı olarak çift yönlü koşullanan salt kodlayıcı mimari; gömmeler, sınıflandırma ve belirteç çıkarımı için altın standarttır.
Vision Transformer (ViT / DINOv2 / MAE)
Evrişimsel tümevarımsal önyargılar olmadan doğrudan düzleştirilmiş 16x16 görüntü yamaları üzerinde çalışan saf transformer mimarisi; görsel temsil ön eğitimi için devasa ölçekleme sağlar.
Swin Transformer (Hierarchical Shifted Window Transformer)
Yerel kaydırılmış pencereler içinde öz dikkat hesaplayan hiyerarşik görsel transformer; yoğun tahmin görevleri için görüntü çözünürlüğüne göre doğrusal hesaplama karmaşıklığı sunar.
Residual Neural Network (ResNet-18 to ResNet-152)
Kaybolan gradyanları ortadan kaldırmak ve yüzlerce katman derinliğindeki ağların optimizasyonunu sağlamak için özdeşlik atlama bağlantılarını (F(x) + x) sunan temel CNN omurgası.
U-Net (Biomedical & Diffusion Convolutional Backbone)
Katmanlar arası atlama bağlantılarına sahip simetrik daralan ve genişleyen evrişimli mimari; tıbbi segmentasyonun ve klasik örtük difüzyonun temel omurgasıdır.
Diffusion Transformer (DiT / Sora / Flux)
Evrişimli U-Net'leri örtük uzay-zaman yamaları üzerinde çalışan transformer omurgalarıyla değiştiren modern üretici mimari; yüksek kaliteli üretimde hesaplamayı öngörülebilir şekilde ölçekler.
Sparse Mixture of Experts (MoE / Mixtral / DeepSeekMoE)
Yoğun ileri beslemeli katmanları token başına dinamik olarak geçitlenen paralel uzman ağlarıyla değiştiren koşullu hesaplama mimarisi; düşük çıkarım maliyetinde devasa parametre kapasitesi sunar.
Selective State-Space Model (Mamba / Mamba-2)
Zamanla değişen seçici parametreler ve donanım duyarlı tarama algoritmaları içeren karesel altı dizi mimarisi; sabit bellekli çıkarım ve dizi uzunluğuyla doğrusal ölçekleme sağlar.
YOLO (You Only Look Once Real-Time Object Detection Family)
Görüntü piksellerini doğrudan uzamsal sınırlayıcı kutu koordinatlarına ve sınıf olasılıklarına ultra yüksek gerçek zamanlı kare hızlarında eşleyen tek aşamalı nesne dedektörü.
Contrastive Dual-Encoder (CLIP / OpenCLIP / SigLIP)
Görüntüleri ve metinleri simetrik çapraz entropi karşıtsal kaybı ile eğitilmiş paylaşılan normalleştirilmiş gömme uzayına yansıtan ikili kodlayıcı mimarisi; görsel arama ve metin-görüntü koşullandırmasının temelidir.
3D Gaussian Splatting (Rasterized Scene Representation)
Sahneleri GPU döşeme sıralamasıyla rasterleştirilen anizotropik 3D Gauss ilkelleri olarak modelleyen açık 3D ışıma alanı temsili; 100+ FPS hızında fotogerçekçi gerçek zamanlı oluşturma sağlar.
Graph Convolutional Network (GCN / GAT / GraphSAGE)
Permütasyon eşdeğerliği ile grafik topolojileri boyunca yerelleştirilmiş komşu temsillerini yinelemeli olarak toplayan mesaj ileten sinir ağı; dolandırıcılık tespiti, sosyal ağlar ve biyoloji için temeldir.
RWKV (Receptance Weighted Key Value Linear Hybrid)
Doğrusal dikkat formülasyonları aracılığıyla transformer'ların paralel eğitim avantajlarını RNN'lerin sabit zamanlı ve sabit bellekli çıkarım verimliliğiyle birleştiren hibrit dizi mimarisi.
Evoformer & Invariant Point Attention (AlphaFold 2)
SE(3) uzayında çalışan Değişmez Nokta Dikkati (IPA) ile çoklu dizi hizalamaları (MSA) ve kalıntı çifti temsilleri arasında bilgi alışverişi yapan özelleşmiş biyolojik transformer.
Multilayer Perceptron (MLP / Feed-Forward Network)
Doğrusal olmayan aktivasyon fonksiyonlarıyla iç içe geçmiş yığılmış tam bağlantılı katmanlardan oluşan temel evrensel fonksiyon yaklaştırıcı; derin öğrenmenin temel yapı taşıdır.
Variational Autoencoder (VAE / VQ-VAE)
Yeniden parametrelendirme hilesi aracılığıyla girdi verilerini parametreli sürekli veya ayrık örtük uzaya eşleyen, KL ıraksama ile düzenlileştirilen olasılıksal üretici model.
Generative Adversarial Network (DCGAN / StyleGAN / HiFi-GAN)
Örnekleri sentezleyen bir üreteç ağını gerçek ve sentetik dağılımları ayırt eden bir ayırt edici ağa karşı koyan tek geçişli hızlı üretime sahip minimaks oyun teorik üretici mimari.
Gradient Boosted Decision Trees (GBDT / XGBoost / LightGBM / CatBoost)
Her ardışık ağacın kayıp fonksiyonunun sözde artıklarına (negatif gradyanlar) uyduğu sığ karar ağaçlarını sırayla inşa eden topluluk mimarisi; tablosal veriler için rakipsiz altın standarttır.