> ML_STANDARTLAR_v1.0
Yapay Zeka Standartları & Yönetişim
ISO/IEC 42001, NIST AI RMF 1.0, AB Yapay Zeka Yasası, OWASP Top 10 for LLMs ve Model Kartları: Yasal yükümlülükler, risk sınıfları ve kurumsal uyum rehberleri.
ISO/IEC 42001:2023 — Bilgi Teknolojisi: Yapay Zeka Yönetim Sistemi (AIMS)
International Organization for Standardization (ISO) / International Electrotechnical Commission (IEC) · International (ISO / IEC JTC 1/SC 42) · Yapay Zeka Yönetim Sistemi (AIMS) kurma, uygulama, sürdürme ve sürekli iyileştirme gereksinimlerini belirleyen dünyanın ilk sertifikalandırılabilir uluslararası standardı.
NIST Yapay Zeka Risk Yönetim Çerçevesi (NIST AI RMF 1.0)
National Institute of Standards and Technology (NIST) · United States & Global Voluntary Reference · Güvenilir yapay zekayı teşvik etmek ve sosyo-teknik riskleri yönetmek için dört temel fonksiyonda (GOVERN, MAP, MEASURE, MANAGE) yapılandırılmış gönüllü uzlaşmaya dayalı çerçeve.
AB Yapay Zeka Yasası (Yönetmelik 2024/1689) — Yüksek Riskli Yapay Zeka Gereksinimleri
European Parliament and Council of the European Union · European Union & Global Extraterritorial Effect · Biyometrik kimliklendirme, kritik altyapı, istihdam ve kredi puanlama gibi yüksek riskli alanlarda kullanılan sistemler için zorunlu CE işareti uygunluk gereksinimleri getiren bağlayıcı düzenleme.
AB Yapay Zeka Yasası — Genel Amaçlı Yapay Zeka (GPAI) Model Yükümlülükleri
European Union AI Office · European Union & Global Model Providers · Tüm GPAI modelleri için bağlayıcı şeffaflık ve telif hakkı gereksinimleri, kümülatif hesaplaması > 10^25 FLOP olan temel modeller için ise artırılmış sistemik risk yükümlülükleri getirir.
Büyük Dil Modeli Uygulamaları İçin OWASP İlk 10 (2025 Sürümü)
Open Web Application Security Project (OWASP Foundation) · Global Cyber Security Standard · Üretim sistemlerinde üretici yapay zeka ve LLM dağıtımındaki en büyük 10 güvenlik riskini detaylandıran endüstri standardı zafiyet taksonomisi.
Model Raporlama Standardı İçin Model Kartları
ACM FAT* / Google / Hugging Face Consortium · International Industry Best Practice · Eğitilen makine öğrenimi modellerine eşlik eden, model detaylarını, kullanım amacını, faktörleri, metrikleri ve nicel değerlendirmeyi belgeleyen standart çerçeve.
Veri Setleri İçin Veri Sayfaları Standardı
Communications of the ACM (CACM) / Data Provenance Initiative · International Industry Best Practice · Veri seti dokümantasyonunu standartlaştıran kapsamlı soru formu: motivasyon, kompozisyon, toplama süreci, ön işleme, kullanım alanları, dağıtım ve bakım.
SafeTensors Serileştirme Formatı Şartnamesi
Hugging Face / Rust Foundation · Open Source Consensus Standard · Python pickle (.pt, .bin) dosyalarındaki rastgele kod çalıştırma açıklarını kalıcı olarak ortadan kaldırmak için tasarlanmış sıfır kopyalı, bellek eşlemeli sinir ağı ağırlık depolama formatı.
GGUF İkili Dosya Formatı Şartnamesi (llama.cpp)
llama.cpp Project (Georgi Gerganov) · Open Source Community Standard · Çapraz platform CPU/GPU çıkarımı için model metaverilerini, tokenizer sözlüğünü ve kuantalanmış ağırlık tensörlerini tek bir ikili dosyada kapsülleyen dosya formatı.
ONNX (Açık Sinir Ağı Değişimi) Ara Temsil Şartnamesi
LF AI & Data Foundation (Linux Foundation) · International Open Source Standard · Makine öğrenimi modellerini temsil etmek için açık standart format; kütüphaneler (PyTorch, TensorFlow, Scikit-Learn) ve çalışma zamanları arasında model birlikte çalışabilirliğini sağlar.
ISO/IEC 23894:2023 — Yapay Zeka Risk Yönetimi Rehberi
ISO/IEC · International & Regional Jurisdictions · ISO/IEC 23894:2023 — Yapay Zeka Risk Yönetimi Rehberi için resmi uyumluluk gereksinimlerini belirleyen yetkili uzlaşı şartnamesi.
ISO/IEC TR 24029 — Sinir Ağlarının Sağlamlığının Değerlendirilmesi
ISO/IEC · International & Regional Jurisdictions · ISO/IEC TR 24029 — Sinir Ağlarının Sağlamlığının Değerlendirilmesi için resmi uyumluluk gereksinimlerini belirleyen yetkili uzlaşı şartnamesi.
ISO/IEC 22989:2022 — Yapay Zeka Kavramları ve Terminolojisi
ISO/IEC · International & Regional Jurisdictions · ISO/IEC 22989:2022 — Yapay Zeka Kavramları ve Terminolojisi için resmi uyumluluk gereksinimlerini belirleyen yetkili uzlaşı şartnamesi.
ISO/IEC 38507:2022 — Kuruluşlar Tarafından Yapay Zeka Kullanımının Yönetişim Etkileri
ISO/IEC · International & Regional Jurisdictions · ISO/IEC 38507:2022 — Kuruluşlar Tarafından Yapay Zeka Kullanımının Yönetişim Etkileri için resmi uyumluluk gereksinimlerini belirleyen yetkili uzlaşı şartnamesi.
ISO/IEC 5338:2023 — Yapay Zeka Sistemi Yaşam Döngüsü Süreçleri
ISO/IEC · International & Regional Jurisdictions · ISO/IEC 5338:2023 — Yapay Zeka Sistemi Yaşam Döngüsü Süreçleri için resmi uyumluluk gereksinimlerini belirleyen yetkili uzlaşı şartnamesi.
C2PA Teknik Şartnamesi — İçerik Kaynağı ve Özgünlüğü Koalisyonu
C2PA Coalition · International & Regional Jurisdictions · C2PA Teknik Şartnamesi — İçerik Kaynağı ve Özgünlüğü Koalisyonu için resmi uyumluluk gereksinimlerini belirleyen yetkili uzlaşı şartnamesi.
IEEE 7000-2021 — Sistem Tasarımında Etik Kaygıları Ele Alma Model Süreci
IEEE Standards Association · International & Regional Jurisdictions · IEEE 7000-2021 — Sistem Tasarımında Etik Kaygıları Ele Alma Model Süreci için resmi uyumluluk gereksinimlerini belirleyen yetkili uzlaşı şartnamesi.
IEEE 2801-2022 — Yapay Zeka Veri Setlerinin Kalite Yönetimi Rehberi
IEEE Standards Association · International & Regional Jurisdictions · IEEE 2801-2022 — Yapay Zeka Veri Setlerinin Kalite Yönetimi Rehberi için resmi uyumluluk gereksinimlerini belirleyen yetkili uzlaşı şartnamesi.