Kripto Varlıklar, Zincir Üstü Adli Bilişim ve Travel Rule
Zincir üstü kümeleme sezgileri, soyma zincirleri ve IVMS 101 şemalarıyla VASP'lar arası Travel Rule federasyon protokolleri.
#6.1 Kripto Varlıklarda Uyum Paradigması
Kripto varlıklar takma adlı (pseudonymous) cüzdan adresleri, merkeziyetsiz sınır ötesi işlem kabiliyeti ve gizlilik protokolleri sebebiyle geleneksel bankacılıktan farklı riskler barındırır. FATF 15. Tavsiyesi uyarınca Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları (VASP), geleneksel bankalarla aynı katı AML/CFT yükümlülüklerine tabidir.
#6.2 Zincir Üstü Küme Analitiği ve Soyma Zincirleri
Blokzincir defterlerinin kalıcı ve değiştirilemez doğası, özel adli bilişim algoritmalarıyla adres kümelerinin çözümlenmesine imkan tanır:
- Ortak Harcama Sezgisi (Co-Spend Heuristic): Çok girdili bir işlemde yer alan girdi adreslerinin aynı cüzdan sahibine ait olduğu kabul edilir.
- Para Üstü Adresi Tespiti: İşlemdeki para üstü iade adreslerinin komut dosyası türü ve yuvarlanmamış tutarlar üzerinden tespit edilmesi.
- Soyma Zincirleri (Peeling Chains): Yasa dışı büyük bir bakiyenin yüzlerce küçük transferle eritildiği, para üstünün ise yeni transit adreslere aktığı aklama zincirlerinin izlenmesi.
- Kirlilik Maruziyet Puanı (Taint Score): Cüzdanların darknet pazarlarına, yaptırımlı adreslere, fidye yazılımlarına ve mikser akıllı sözleşmelerine olan doğrudan ve dolaylı maruziyetinin hesaplanması.
#6.3 Seyahat Kuralı (Travel Rule - FATF Rec 16)
Seyahat Kuralı, yasal eşikleri (örn. 1.000 USD / EUR) aşan transferlerde VASP'ların gönderici ve alıcı kimlik verilerini karşı VASP'a güvenli şekilde iletmesini zorunlu kılar.
VASP'lar Arası Federasyon Protokolleri
VASP'lar TRISA (Travel Rule Information Sharing Architecture) veya OpenVASP gibi güvenli ağları kullanır:
- Gönderici VASP, hedef cüzdanın akredite ve lisanslı bir VASP'a ait olduğunu dizin üzerinden doğrular.
- IVMS 101 veri standardına uygun şifreli kimlik paketi mTLS üzerinden karşı VASP'a iletilir.
- Alıcı VASP, alıcı müşteri bilgilerini kendi dahili veritabanıyla teyit eder.
- Karşılıklı kriptografik el sıkışma başarıyla tamamlandıktan sonra zincir üstü transfer serbest bırakılır.
