> KARAR_MATRISI_v1.0
Referans Mimarileri Karşılaştırma Matrisi
12 referans mimarisini gecikme süresi, işlem verimi (TPS), boru hattı bileşenleri ve olgunluk seviyelerine göre yan yana kıyaslayın.
| ID & İsim | Kategori | Hedef Gecikme | Verim (TPS) | Hat Bileşenleri | Detay |
|---|---|---|---|---|---|
FI-ARC-01Gerçek Zamanlı Akış İşlem İzleme Mimarisi | TRANSACTION_MONITORING | < 100ms | 10,000 TPS | 3-node Kafka cluster with Avro schema registry ▸ Distributed Flink on Kubernetes ▸ TimescaleDB hot-storage | İncele |
FI-ARC-02Düşük Gecikmeli Çok Dilli Yaptırım ve PEP Tarama Hattı | SANCTIONS_SCREENING | < 50ms | 5,000 TPS | In-memory Redis search cluster ▸ Double Metaphone & Jaro-Winkler phonetic indexers ▸ Automated daily list synchronizer | İncele |
FI-ARC-03Graf Ağ UBO ve Karşı Taraf Kümeleme Mimarisi | GRAPH_ANALYTICS | < 500ms for 3-degree traversals | 1,000 queries/min | Clustered Neo4j graph database ▸ Automated batch ingest of corporate registries ▸ Cypher query REST API | İncele |
FI-ARC-04Açıklanabilir Yapay Zeka (XAI) Alarm Önceliklendirme ve Askıya Alma Hattı | MODEL_GOVERNANCE | < 100ms per alert | 2,000 alerts/min | LightGBM classifier with TreeSHAP ▸ FastAPI microservice ▸ Redis feature cache ▸ Weekly model retraining | İncele |
FI-ARC-05Sanal Varlık Zincir Üstü Adli Bilişim ve Seyahat Kuralı (Travel Rule) Ağ Geçidi | CRYPTO_COMPLIANCE | < 500ms | 250 TPS | Multi-hop address taint scoring engine ▸ TRISA / OpenVASP protocol node ▸ Automated deposit quarantine queue | İncele |
FI-ARC-06Ticaret Tabanlı Kara Para Aklama (TBML) ve Çift Kullanım Denetim Sistemi | TRADE_INTEGRITY | < 2s per document | 500 documents/hour | Deep learning vision OCR pipeline ▸ Automated commodity price API connector ▸ Automated HS code embargo matching | İncele |
FI-ARC-07Hava Boşluklu Anti-Tipping-Off Vaka ve ŞİB Bildirim Mimarisi | INVESTIGATION_GOVERNANCE | < 200ms | 500 cases/day | Dedicated PostgreSQL with transparent data encryption (TDE) ▸ Role-based access control with dual-factor authorization ▸ Automated FIU XML formatting | İncele |
FI-ARC-08Sürekli Olumsuz Medya ve Resmi Sicil Doğal Dil İşleme Gözetimi | ONGOING_MONITORING | < 15 minutes from publication | 100,000 articles/day | Commercial news wire API ingestion ▸ Pre-trained transformer Named Entity Recognition (NER) ▸ Entity disambiguation against customer master data | İncele |
FI-ARC-09Bütünleşik FRAML (Dolandırıcılık + AML) Kanallar Arası Savunma Mimarisi | FRAML_INTEGRATION | < 2 seconds cross-system notification | 15,000 events/sec | Shared Kafka event streaming bus ▸ Shared customer entity graph ▸ Cross-alert escalation trigger between fraud and compliance queues | İncele |
FI-ARC-10Gizlilik Korumalı Bankalar Arası Konsorsiyum ve Sıfır-Bilgi İstihbarat Mimarisi | CONSORTIUM_INTELLIGENCE | < 500ms | 2,000 queries/min | Private permissioned distributed ledger ▸ Homomorphic encryption query service ▸ Real-time consortium mule risk lookup | İncele |
FI-ARC-11Hakkaniyetli, Ayrımcılık Karşıtı ve İtiraz Edilebilir Risk Azaltma Yönetişim Mimarisi | RIGHTS_GOVERNANCE | 5-day SLA | 500 appeals/month | Dedicated customer self-service contestation portal ▸ Automated adverse action notice generation ▸ Secondary human compliance review workflow | İncele |
FI-ARC-12Sürekli Model Risk Yönetimi (MRM) ve Acil Durum Kayma İyileştirme Mimarisi | MODEL_GOVERNANCE | Weekly cadence | 10 models evaluated | Evidently AI telemetry pipeline ▸ Automated weekly Slack/Teams alert on drift ▸ Automated shadow model comparison testing | İncele |
36 olgunluk konfigürasyonundaki 12 mali bütünlük mimarisini kıyaslayan karşılaştırmalı karar matrisi. p95 saniye-altı gecikme hedeflerini, akış işlem verimini (TPS), veri boru hattı mimarilerini (Kafka, Flink, Neo4j, Milvus, Redis), uyum zorunluluk seviyelerini ve toplam sahip olma maliyetini (TCO) değerlendirir.
Karşılaştırma Matrisi SSS
Matriste mimariler hangi boyutlara göre kıyaslanır?
Matris; 12 referans mimarisini p95 Gecikme SLA'sı, İşlem Hacmi (TPS), Birincil Boru Hattı Bileşenleri, Depolama & Graf Motorları, Hedef Uyum Seviyesi, Karmaşıklık İndeksi ve Tahmini Aylık TCO kriterlerine göre kıyaslar.
Matriste en düşük gecikme süresine sahip mimari hangisidir?
FI-ARCH-04 (Yaptırım ve PEP Provizyon Öncesi Tarama), bellek içi vektör önbellekleri (Milvus/Qdrant) ve önceden indekslenmiş fonetik karma aramalarıyla 30ms altı p95 SLA'ya ulaşarak en düşük gecikmeyi sunar.
En yüksek işlem verimine (TPS) sahip mimari hangisidir?
FI-ARCH-01 (Yüksek Hızlı Akış İzleme), dağıtık Kafka bölümleri ve Flink durum bilgili akış kümeleriyle Düzenlemeye Tabi Üretim seviyesinde saniyede 50.000+ işleme (TPS) kadar ölçeklenir.
Toplam Sahip Olma Maliyeti (TCO) tahminleri nasıl belirlenmiştir?
TCO tahminleri; AWS/GCP/Azure standart kurumsal fiyatlandırmaları üzerinden hesaplanan tipik yönetilen bulut işlemci, depolama, bellek ve HSM kriptografik donanım maliyetlerini yansıtır (personel giderleri hariç).
Matrisi yasal düzenleme veya altyapı motoruna göre filtreleyebilir miyim?
Evet. Etkileşimli istemci; altyapı motoru (Kafka, Flink, Neo4j, Milvus, Redis), mevzuat (FATF, AMLR, BSA, MASAK) veya olgunluk seviyesine göre çok sütunlu sıralama ve filtrelemeyi destekler.
Matris verileri otonom ajanlar tarafından programatik olarak okunabilir mi?
Evet. URL sonuna ?format=md eklenerek yapılandırılmış Markdown tablosu alınabilir; ayrıca kayıtlar standart JSON-LD ve TinyCTO Streamable HTTP MCP çalışma zamanı üzerinden sorgulanabilir.