> 12_MIMARI_v1.0
Kanonik Mali Uyum Mimarileri
Farklı regülasyon ve işlem hacmi gereksinimlerine göre boyutlandırılmış 12 referans mimarisi ve 36 olgunluk hedefi.
Gerçek Zamanlı Akış İşlem İzleme Mimarisi
Gerçek zamanlı hız hesaplamaları, yapılandırma (smurfing) tespiti ve anında ödeme müdahalesi için Apache Kafka ve Apache Flink'i birleştiren saniye-altı olay güdümlü akış işleme mimarisi.
Düşük Gecikmeli Çok Dilli Yaptırım ve PEP Tarama Hattı
SWIFT ve ISO 20022 mesajlarını BM, OFAC ve AB yaptırım listelerine karşı 30 milisaniyede sorgulayan deterministik ve fonetik harf çevirili tarama hattı.
Graf Ağ UBO ve Karşı Taraf Kümeleme Mimarisi
Karmaşık çok yargılı şirket yapılarını çözmek, gerçek faydalanıcıları (UBO) belirlemek ve dairesel aklama ağlarını tespit etmek için geliştirilmiş graf mimarisi.
Açıklanabilir Yapay Zeka (XAI) Alarm Önceliklendirme ve Askıya Alma Hattı
Gelen alarmları önceliklendiren, düşük riskli yanlış pozitifleri askıya alan ve insan analistler için yerel SHAP özellik açıklamaları üreten ikincil makine öğrenmesi mimarisi.
Sanal Varlık Zincir Üstü Adli Bilişim ve Seyahat Kuralı (Travel Rule) Ağ Geçidi
Gerçek zamanlı cüzdan kirlilik puanlamasını, mikser tespitini ve Travel Rule protokolleriyle karşı VASP kimlik değişimini birleştiren kripto uyum mimarisi.
Ticaret Tabanlı Kara Para Aklama (TBML) ve Çift Kullanım Denetim Sistemi
OCR ile ayrıştırılan nakliye faturalarını küresel emtia fiyat endeksleri, GTİP (HS) çift kullanım veritabanları ve uydu AIS gemi takibiyle denetleyen ticaret gözetim mimarisi.
Hava Boşluklu Anti-Tipping-Off Vaka ve ŞİB Bildirim Mimarisi
Operasyonel ön hat bankacılık sistemlerinden kesin olarak izole edilmiş, Uyum Görevlisi incelemesini, kanıt karartmayı ve ulusal mali istihbarat birimlerine bildirimi yöneten sıfır-bilgi kriptografik kasa mimarisi.
Sürekli Olumsuz Medya ve Resmi Sicil Doğal Dil İşleme Gözetimi
Müşteri risk puanlarını güncel tutmak için küresel haberleri, mahkeme kayıtlarını ve resmi gazeteleri sürekli tarayan çok dilli doğal dil işleme gözetim mimarisi.
Bütünleşik FRAML (Dolandırıcılık + AML) Kanallar Arası Savunma Mimarisi
Gerçek zamanlı dolandırıcılık önleme ile yasal kara para aklama izleme arasındaki siloları kaldıran, dolandırıcılık kayıplarını doğrudan öncül suç kabul eden bütünleşik savunma mimarisi.
Gizlilik Korumalı Bankalar Arası Konsorsiyum ve Sıfır-Bilgi İstihbarat Mimarisi
Ham müşteri verilerini paylaşmaksızın kurumlar arası para katırı ağlarını ve çifte faktoring dolandırıcılığını tespit etmek için güvenli çok taraflı hesaplama (SMPC) ve sıfır-bilgi kanıtları kullanan konsorsiyum mimarisi.
Hakkaniyetli, Ayrımcılık Karşıtı ve İtiraz Edilebilir Risk Azaltma Yönetişim Mimarisi
Ayrımcı bankacılıktan çıkarma kararlarını önleyen, yapay zeka modellerinde demografik eşitlik testleri uygulayan, hesap kapatmalarında insan onayını ve erişilebilir müşteri itiraz portalını zorunlu kılan yönetişim mimarisi.
Sürekli Model Risk Yönetimi (MRM) ve Acil Durum Kayma İyileştirme Mimarisi
Federal Reserve SR 11-7 ve AB Yapay Zeka Yasası standartlarına uygun, özellik kaymasını sürekli izleyen, kavram eskimesini tespit eden ve muhafazakar kural tabanlı temellere otomatik geri alımı tetikleyen kurumsal model doğrulama altyapısı.
36 olgunluk seviyesine (PROTOTYPE, PRODUCTION_CANDIDATE, REGULATED_PRODUCTION) yayılan 12 kanonik mali bütünlük referans mimarisi kataloğu. Her mimari saniye-altı p95 gecikme sınırları, Kafka/Flink akış boru hatları, fonetik Latin-dışı harf çevirisi motorları ve katı HSM destekli denetim izleri sunar.
Mimariler SSS
12 referans mimarisi olgunluk seviyelerine göre nasıl ölçeklenir?
Her mimari üç deterministik kademe sunar: Prototip (Docker ve gömülü motorlarla düşük maliyetli değerlendirme), Üretim Adayı (saniye-altı <100ms gecikmeli kümelenmiş mimari) ve Düzenlemeye Tabi Üretim (hava boşluklu HSM şifrelemesi, çok bölgeli yedekleme ve SR 11-7 model yönetişimi).
FI-ARCH-01 Akış İşlem İzleme mimarisi hangi gecikme SLA güvencelerini sunar?
FI-ARCH-01 canlı olay değerlendirmesinde p95 için 100 milisaniye altında gecikme süresi sağlar; Apache Kafka ve Apache Flink CEP motorları üzerinde saniyede 25.000 işleme (TPS) kadar ölçeklenir.
FI-ARCH-03 UBO Graf Ayrıştırma mimarisi döngüsel ortaklıklarda yığın taşmasını nasıl engeller?
Özyinelemeli çözümleme motoru bellek içinde ziyaret edilmiş düğüm defteri tutar ve döngü tespiti yapar. Dairesel bir ortaklık tespit edildiğinde o hat için özyineleme durdurulur ve adli inceleme için bilinçli gizleme deseni olarak işaretlenir.
FI-ARCH-08 mimarisinde hava boşluklu kasayı hangi kriptografik ayrım korur?
FI-ARCH-08 ŞİB/STR kayıtlarını kurumsal CRM'den sıfır girişli ayrı bir VPC'ye izole eder. Tüm veriler FIPS 140-3 Seviye 3 HSM anahtarlarıyla zarf şifreleme (envelope encryption) yöntemiyle mühürlenir; idari yetki yükseltme ve bilgi sızdırma kesinlikle engellenir.
FI-ARCH-04 Yaptırım Taraması Latin dışı alfabe varyasyonlarını nasıl yönetir?
Kiril, Arapça ve Farsça isimleri fonetik kanonik biçimlere dönüştüren çok dilli bir harf çevirisi katmanı kullanır; 30ms SLA içinde vektör benzerliği ve Double Metaphone eşleştirmesini birlikte yürütür.
Bu referans mimarileri hibrit bulut veya kurum içi (on-premises) altyapılarda çalıştırılabilir mi?
Evet. 12 referans mimarisinin tümü konteynerleştirilmiş bulut yerel standartlar (Kubernetes, Apache Kafka, Apache Flink, PostgreSQL, Neo4j) üzerinde geliştirilmiştir; AWS, Azure, GCP veya kurum içi egemen veri merkezlerinde bağımsız çalışabilir.