Skip to main content

> tpl_aim_006

Veri Ürünü Tuvali ve Sahiplik Sözleşmesi

Etki alanına (domain) dayalı veri ürünlerini, sınırlandırılmış bağlamları, tüketici değer önerilerini, yayınlanmış sorgu uç noktalarını ve çıktı SLA'lerini belirleyen Veri Ağı (Data Mesh) operasyonel şartnamesi.

TEMPLATE // INSPECT: TPL-AIM-006MODIFIED: 2026-09-19
KATEGORİVeri, Yapay Zekâ ve Makine Öğrenimi
SÜRÜMv1.0.0
RİSK SEVİYESİMEDIUM
ARTEFAKT SINIFIDOC
FORMATLARDOCX, PDF, MD, MERMAID, SVG
YAPAY ZEKÂ VE YÖNETİCİ ÖZETİ (AI SUMMARY)

Çıktı portlarını, tüketici SLA'lerini, anlamsal şema modellerini, hesaplamalı yönetişimi ve yaşam döngüsü bakım sözleşmelerini detaylandıran alan odaklı veri ürünü şartnamesi.

Önemli Teknik Doküman Şablonu ve Hukuki Uyarı

TinyCTO.tv Teknik Doküman Şablon Bildirimi: Bu şablon genel eğitim ve operasyon amaçlı bir başlangıç materyalidir. Hukuki, vergisel, muhasebesel, yatırım, satın alma, mevzuat, güvenlik veya sertifikasyon danışmanlığı değildir. Gereklilikler ülkeye, kuruma, sözleşmeye ve riske göre değişir. Kullanmadan önce yetkin uzmanlarla gözden geçirip uyarlayın.

Çözülen Üretim Problemi

Merkezi veri gölleri, merkezi ekiplerin alan bağlamından yoksun olduğu, tüketicilerin belgesiz tablolarla karşılaştığı ve kaynak değişikliklerinin raporları habersizce bozduğu yönetilemez bataklıklara dönüşür.

Ne Zaman Kullanılmalı?

  • Monolitik veri ambarlarından dağıtık Veri Ağı (Data Mesh) etki alanı mimarilerine geçerken
  • Kritik analitik veri kümeleri için net iş sahipliği ve operasyonel SLA'ler kurarken
  • Tüketici erişim arayüzlerini, gecikme garantilerini ve anlamsal şemaları sözleşmeye bağlarken

Ne Zaman Kullanılmamalı?

  • Tek bir mikroservis sınırları içindeki ham işlemsel veritabanı taşımalarında
  • Sürekli bir varlık olarak bakımı yapılmayacak tek seferlik anlık SQL sorgularında

5 Şablon Bölümü ve Yapısal İskelet

1. 1. Etki Alanı Bağlamı, Değer Önerisi ve ICPstandard, enterprise

Etki alanı sınırı, çözülen iş problemi, birincil analitik tüketiciler ve iş etki metrikleri.

Yönerge:Şirket içi analitik tüketicilere net değer beklentileri olan harici müşteriler gibi yaklaşın.
2. 2. Girdi Beslemeleri, Dönüşümler ve Soykütüğü (Lineage)standard, enterprise

Kaynak işlemsel sistemler, CDC boru hatları, dbt modelleme dönüşümleri ve veri kaynağı geçmişi.

Yönerge:Etki alanının dahili özel veri deposunu hariciye açık çıktı portu tablolarından kesinlikle ayırın.
3. 3. Standartlaştırılmış Çıktı Portları ve Arayüzlerstandard, enterprise

SQL tabloları (Snowflake/Iceberg), REST/GraphQL okuma API'leri, gerçek zamanlı Kafka akışları ve anlamsal görünümler.

Yönerge:Ham hazırlık (staging) tablolarını asla çıktı portu olarak sunmayın; sadece test edilmiş modelleri yayınlayın.
4. 4. Hizmet Seviyesi Hedefleri (SLO) ve Kalite Garantileristandard, enterprise

Yenileme sıklığı SLA'sı, tazelik gecikmesi, geçmişe dönük doldurma sınırları ve şema kararlılık kademeleri.

Yönerge:Somut niceliksel eşikler belirleyin (örn. veri tazeliği < 15 dakika, %99.9 sorgu erişilebilirliği).
5. 5. Yönetişim, Erişim Hakları ve Kapatma Yaşam Döngüsüstandard, enterprise

Etki alanı sahibi iletişim bilgileri, otomatik RBAC ataması, PII sınıflandırması ve kullanımdan kaldırma bildirim süresi.

Yönerge:Çıktı portlarında kırıcı şema değişiklikleri yapmadan önce en az 90 gün önceden bildirim yapmayı zorunlu kılın.

Doldurma ve Uygulama Yönergeleri

1. Boş şablonu inceleyin. 2. Örnek senaryoyu kurum ölçeğine uyarlayın. 3. Kontrol listesiyle doğrulayın.

Bağımsız İnceleme ve Onay Kontrol Listesi

  • Tüm zorunlu bölümler dolduruldu
  • Gizli anahtar veya parola içermiyor
  • Yönetici sponsor onayı alındı
İŞLENMİŞ SENARYO ÖRNEĞİ

Veri Ürünü Tuvali ve Sahiplik Sözleşmesi - Örnek Vaka Analizi

Örnek Organizasyon: Küresel Çok Kanallı Perakende Veri Ağı

Küresel Çok Kanallı Perakende Veri Ağı için eksiksiz operasyonel uygulamayı gösteren gerçek dünya vaka analizi.

Öne Çıkan Bulgular ve Çıktılar:
  • 15 dakikadan az yenileme SLA'sı ile Müşteri 360 analitik veri ürününü yayınladı
  • Haber verilmeyen yukarı akış şema değişikliklerinin yol açtığı günlük gösterge paneli kesintilerini %87 azalttı
  • Snowflake SQL görünümleri, Iceberg tabloları ve Kafka olaylarını kapsayan çok biçimli çıktı portları kurdu

Sıkça Sorulan Sorular

Ham bir tablo ile bir Veri Ürünü (Data Product) arasındaki temel fark nedir?

Ham bir tablo yalnızca dahili bir depolama nesnesidir; Veri Ürünü ise test edilmiş veri kümesini, resmi çıktı portlarını, kalite garantilerini, belgelenmiş anlamsal tanımları ve özel alan ekibi sahipliğini içerir.

Modern Veri Ağı (Data Mesh) mimarilerinde desteklenen başlıca çıktı portu biçimleri nelerdir?

Yaygın çıktı portları arasında yönetilen SQL ambar tabloları/görünümleri (Snowflake/BigQuery), nesne tablo biçimleri (Apache Iceberg/Delta), analitik REST/gRPC API'leri ve gerçek zamanlı Kafka olay akışları yer alır.

Bir etki alanı veri ürününün operasyonel kalitesinden kim sorumludur?

İlgili Etki Alanı Veri Ürünü Sahibi (Domain Data Product Owner), yayınlanan SLO'ların karşılanmasından ve veri sözleşmelerinin sürdürülmesinden doğrudan sorumludur.

Teknik Doküman Şablon Paketi

Giriş Gerekli
Ücretsiz ve güvenli indirmeler için tek seferlik giriş veya kayıt gereklidir.
Eksiksiz Teknik Doküman Paketi (.zip)
12 Dosya

Tüm boş şablonları, işlenmiş senaryoları ve doğrulama manifestolarını tek bir arşivde indirin.

Münferit Belgeler (.zip)
TPL-AIM-006-Data-Product-Canvas-and-Ownership-Contract-Blank-EN.docxDOCX
all11.3 KB
TPL-AIM-006-Data-Product-Canvas-and-Ownership-Contract-Example-EN.docxDOCX
all11.3 KB
TPL-AIM-006-Veri-Urunu-Tuvali-ve-Sahiplik-Sozlesmesi-Bos-TR.docxDOCX
all11.5 KB
TPL-AIM-006-Veri-Urunu-Tuvali-ve-Sahiplik-Sozlesmesi-Ornek-TR.docxDOCX
all11.5 KB
TPL-AIM-006-Data-Product-Canvas-and-Ownership-Contract-Blank-EN.mdMD
all2.0 KB
TPL-AIM-006-Data-Product-Canvas-and-Ownership-Contract-Example-EN.mdMD
all2.1 KB
TPL-AIM-006-Veri-Urunu-Tuvali-ve-Sahiplik-Sozlesmesi-Bos-TR.mdMD
all2.2 KB
TPL-AIM-006-Veri-Urunu-Tuvali-ve-Sahiplik-Sozlesmesi-Ornek-TR.mdMD
all2.3 KB
TPL-AIM-006-Data-Product-Canvas-and-Ownership-Contract-Blank-EN.pdfPDF
all102.0 KB
TPL-AIM-006-Data-Product-Canvas-and-Ownership-Contract-Example-EN.pdfPDF
all102.9 KB
TPL-AIM-006-Veri-Urunu-Tuvali-ve-Sahiplik-Sozlesmesi-Bos-TR.pdfPDF
all99.8 KB
TPL-AIM-006-Veri-Urunu-Tuvali-ve-Sahiplik-Sozlesmesi-Ornek-TR.pdfPDF
all99.6 KB
Doğrulanmış SHA-256 · Makrosuz Güvenli Arşiv
Her indirme dinamik MANIFEST.json içerir

Yetkili Standartlar ve Kaynaklar