Skip to main content

> tpl_aim_003

Kurumsal Veri Mimarisi Dokümanı

Lakehouse depolama katmanlarını, akış ve toplu veri alım hatlarını, madalyon veri modellemesini ve anlamsal katmanları belirleyen uçtan uca veri mimarisi planı.

TEMPLATE // INSPECT: TPL-AIM-003MODIFIED: 2026-09-19
KATEGORİVeri, Yapay Zekâ ve Makine Öğrenimi
SÜRÜMv1.0.0
RİSK SEVİYESİMEDIUM
ARTEFAKT SINIFIDOC
FORMATLARDOCX, PDF, MD, MERMAID, SVG
YAPAY ZEKÂ VE YÖNETİCİ ÖZETİ (AI SUMMARY)

Madalyon lakehouse katmanlarını (Bronz/Gümüş/Altın), Iceberg tablo formatlarını ve birleşik anlamsal metrikleri kapsayan veri mimarisi spesifikasyonu.

Önemli Teknik Doküman Şablonu ve Hukuki Uyarı

TinyCTO.tv Teknik Doküman Şablon Bildirimi: Bu şablon genel eğitim ve operasyon amaçlı bir başlangıç materyalidir. Hukuki, vergisel, muhasebesel, yatırım, satın alma, mevzuat, güvenlik veya sertifikasyon danışmanlığı değildir. Gereklilikler ülkeye, kuruma, sözleşmeye ve riske göre değişir. Kullanmadan önce yetkin uzmanlarla gözden geçirip uyarlayın.

Çözülen Üretim Problemi

Yalıtılmış veri gölleri ve kırılgan noktadan noktaya ETL boru hatları, yüksek bulut işlem maliyetlerine, bayat BI panolarına ve şema uyumsuzluklarına yol açar.

Ne Zaman Kullanılmalı?

  • Kurumsal bir veri platformunu Lakehouse veya Data Mesh mimarisine dönüştürürken
  • İşlem gücünü depolamadan ayırmak için Apache Iceberg veya Delta Lake açık tablo formatlarını kurarken
  • Kafka/Flink ve dbt dönüşümleriyle gerçek zamanlı olay akış mimarileri tasarlarken

Ne Zaman Kullanılmamalı?

  • Tekil işlemsel PostgreSQL şema tasarımında
  • Basit Google Analytics gösterge paneli kurulumlarında

5 Şablon Bölümü ve Yapısal İskelet

1. 1. Mimari İlkeler ve Stratejik Hedeflerstandard, enterprise

Tek doğruluk kaynağı, depolama ve işlem gücünün ayrılması, açık formatlar ve sıfır kopyalama.

Yönerge:Tedarikçi bağımlılığını ortadan kaldırmak için açık tablo formatlarını (Apache Iceberg) seçin.
2. 2. Veri Alım (Ingestion) Katmanı (Toplu ve Gerçek Zamanlı)standard, enterprise

Debezium ile Değişiklik Verisi Yakalama (CDC), Kafka olay veri yolları ve sunucusuz S3/GCS iniş alanları.

Yönerge:Alınan tüm CDC akışları için yalnızca sonuna eklemeli (append-only) değişmez ham katman uygulayın.
3. 3. Madalyon Depolama Mimarisi (Bronz, Gümüş, Altın)standard, enterprise

Bronz (Ham doğrulanmış), Gümüş (Temizlenmiş, tekilleştirilmiş), Altın (İş alanlarına özel toplulaştırılmış martlar).

Yönerge:Bronz ile Gümüş arasında katı şema doğrulama ve şema evrim kuralları uygulayın.
4. 4. Dönüştürme, Modelleme ve Anlamsal Katmanstandard, enterprise

dbt Core ile modüler veri modelleme, yıldız şemaları ve Cube/Semantic anlamsal metrik katmanı.

Yönerge:Şirket metriklerini (ARR, Churn, Aktif Kullanıcı) doğrudan anlamsal katmanda kod olarak tanımlayın.
5. 5. Erişim Yönetişimi, Güvenlik ve Performans Optimizasyonustandard, enterprise

Rol tabanlı erişim, kolon seviyesinde maskeleme, otomatik bölümleme (partitioning) ve sıkıştırma.

Yönerge:Her 24 saatte bir otomatik tablo bakımı (öksüz dosya temizliği ve dosya sıkıştırma) çalıştırın.

Doldurma ve Uygulama Yönergeleri

1. Boş şablonu inceleyin. 2. Örnek senaryoyu kurum ölçeğine uyarlayın. 3. Kontrol listesiyle doğrulayın.

Bağımsız İnceleme ve Onay Kontrol Listesi

  • Tüm zorunlu bölümler dolduruldu
  • Gizli anahtar veya parola içermiyor
  • Yönetici sponsor onayı alındı
İŞLENMİŞ SENARYO ÖRNEĞİ

Kurumsal Veri Mimarisi Dokümanı - Örnek Vaka Analizi

Örnek Organizasyon: AetherData Lakehouse Platform

AetherData Lakehouse Platform için eksiksiz operasyonel uygulamayı gösteren gerçek dünya vaka analizi.

Öne Çıkan Bulgular ve Çıktılar:
  • 18 kaynak veritabanını AWS S3 üzerindeki Apache Iceberg depolama formatında birleştirdi
  • dbt anlamsal metriklerini standartlaştırarak finansal raporlama sapmalarını sıfıra indirdi
  • Otomatik Z-order kümeleme ile analitik sorgu gecikmesini %74 azalttı

Sıkça Sorulan Sorular

Geleneksel Hive veya salt Parquet yerine neden Apache Iceberg tercih edilmelidir?

Iceberg ACID işlemleri, yeniden yazma gerektirmeyen şema evrimi, gizli bölümleme ve zaman yolculuğu (time-travel) sorguları sunar.

Bu mimaride dbt nin rolü nedir?

dbt, dahili veri kalitesi testleri ve dokümantasyonuyla Gümüş katmandan Altın katmana SQL/Python dönüşümlerini yönetir.

Altın katmana geçmeden önce veri kalitesi nasıl doğrulanır?

Otomatik dbt ve Great Expectations testleri her derlemede benzersizlik, referans bütünlüğü ve boş değer kontrollerini doğrular.

Teknik Doküman Şablon Paketi

Giriş Gerekli
Ücretsiz ve güvenli indirmeler için tek seferlik giriş veya kayıt gereklidir.
Eksiksiz Teknik Doküman Paketi (.zip)
12 Dosya

Tüm boş şablonları, işlenmiş senaryoları ve doğrulama manifestolarını tek bir arşivde indirin.

Münferit Belgeler (.zip)
TPL-AIM-003-Enterprise-Data-Architecture-Document-Blank-EN.docxDOCX
all11.3 KB
TPL-AIM-003-Enterprise-Data-Architecture-Document-Example-EN.docxDOCX
all11.2 KB
TPL-AIM-003-Kurumsal-Veri-Mimarisi-Dokumani-Bos-TR.docxDOCX
all11.4 KB
TPL-AIM-003-Kurumsal-Veri-Mimarisi-Dokumani-Ornek-TR.docxDOCX
all11.4 KB
TPL-AIM-003-Enterprise-Data-Architecture-Document-Blank-EN.mdMD
all1.9 KB
TPL-AIM-003-Enterprise-Data-Architecture-Document-Example-EN.mdMD
all2.0 KB
TPL-AIM-003-Kurumsal-Veri-Mimarisi-Dokumani-Bos-TR.mdMD
all2.1 KB
TPL-AIM-003-Kurumsal-Veri-Mimarisi-Dokumani-Ornek-TR.mdMD
all2.2 KB
TPL-AIM-003-Enterprise-Data-Architecture-Document-Blank-EN.pdfPDF
all97.2 KB
TPL-AIM-003-Enterprise-Data-Architecture-Document-Example-EN.pdfPDF
all98.4 KB
TPL-AIM-003-Kurumsal-Veri-Mimarisi-Dokumani-Bos-TR.pdfPDF
all97.4 KB
TPL-AIM-003-Kurumsal-Veri-Mimarisi-Dokumani-Ornek-TR.pdfPDF
all97.6 KB
Doğrulanmış SHA-256 · Makrosuz Güvenli Arşiv
Her indirme dinamik MANIFEST.json içerir

Yetkili Standartlar ve Kaynaklar