> category_cld
Bulut ve Platform Mühendisliği
Açılış bölgesi (landing zone) mimarileri, bulut geçiş dalga planları, çok bölgeli felaket kurtarma tasarımları ve platform katalogları.
Önemli Teknik Doküman Şablonu ve Hukuki Uyarı
TinyCTO.tv Teknik Doküman Şablon Bildirimi: Bu şablon genel eğitim ve operasyon amaçlı bir başlangıç materyalidir. Hukuki, vergisel, muhasebesel, yatırım, satın alma, mevzuat, güvenlik veya sertifikasyon danışmanlığı değildir. Gereklilikler ülkeye, kuruma, sözleşmeye ve riske göre değişir. Kullanmadan önce yetkin uzmanlarla gözden geçirip uyarlayın.

RAG Mimarisi Dokümanı ve Üretim Şartnamesi
Veri alım boru hatları, parçalama, hibrit erişim, çapraz kodlayıcı yeniden sıralama, dayanak politikaları ve RAG Üçlüsü değerlendirme çerçevesini kapsayan Geri Alım Destekli Üretim (RAG) mimari şartnamesi.

Mimari Prensipler ve Standartlar Kataloğu
Temel tasarım prensiplerini, onaylanmış teknoloji yığınlarını, mimari değişmezleri (invariants), altın yolları (golden paths) ve teknik sapma muafiyet kurallarını tanımlayan kurumsal yazılım mimarisi anayasası.

Yedekleme, Geri Yükleme ve Kurtarma Doğrulama Planı
Bulut ve veritabanı katmanlarında otomatik yedekleme takvimlerini, hava boşluklu (air-gapped) değişmez WORM depolamayı, kriptografik anahtar ayrıştırmasını, rutin geri yükleme doğrulama periyotlarını ve ayrıntılı RPO/RTO doğrulama matrisini belirleyen kurumsal veri dayanıklılığı ve yedekleme yönetişim planı.

Kapasite, Performans ve Talep Planı
Yoğun organik trafiği, pazarlama kampanyası artışlarını, işlemci/bellek paylarını, veritabanı IOPS limitlerini ve otomatik ölçekleme doygunluk eşiklerini modelleyen kapsamlı mühendislik kapasitesi, sistem performansı ve altyapı talep çalışma kitabı.

CapEx vs OpEx Yatırım ve Faaliyet Maliyeti İş Vaka Analizi
Peşin altyapı sermaye yatırımı (CapEx) ile bulut faaliyet modellerini (OpEx) 3 yıllık Toplam Sahip Olma Maliyeti (TCO) ve NPV formülleriyle karşılaştıran kapsamlı finansal iş vaka modeli.

Bulut Benimseme Stratejisi
İş hedeflerini, hedef bulut işletim modellerini, açılış bölgesi (landing zone) temellerini ve çok yıllı geçiş vizyonunu hizalayan stratejik kurumsal bulut yol haritası.

Bulut Mimarisi Dokümanı
Kurumsal İniş Alanı (Landing Zone) tasarımını, çok hesaplı organizasyon yapısını, kimlik federasyonunu, transit gateway ağ yapısını, kod olarak altyapı (IaC) otomasyonunu ve İyi Mimarlanmış Çerçevenin (Well-Architected) 6 sütunlu yönetişimini detaylandıran kapsamlı bulut mimarisi dokümanı.

Bulut Maliyet Tahmini ve FinOps Planı
Aylık bulut maliyet tahminlerini, müşteri başına birim maliyet ekonomisini, taahhüt indirimi başabaş analizini ve maliyet anomali müdahale protokollerini içeren dinamik finansal mühendislik modeli.

Bulut FinOps Maliyet Dağıtım ve Geri Yansıtma Modeli
Tüketim telemetrisi ve orantılı etiketlemeye dayalı olarak paylaşılan bulut ağını, çok kiracılı Kubernetes küme kaynaklarını, merkezi veritabanı lisanslarını ve kurumsal destek ücretlerini iş birimleri arasında dağıtan çok kuruluşlu bulut finansal geri yansıtma (chargeback) ve görünürlük (showback) defteri.

Bulut Yönetişimi ve FinOps İşletim Modeli
Çok boyutlu zorunlu maliyet tahsis etiketlemesini, otomatik bütçe alarm eşiklerini, atıl bilgi işlem kaynaklarının otomatik sonlandırılmasını, taahhütlü indirim (RI/Savings Plan) stratejilerini ve işlem başına birim maliyet ekonomisini kuran kurumsal bulut yönetişimi ve finansal operasyonlar (FinOps) işletim modeli.

Bulut Geçiş Değerlendirmesi ve Dalga Planı
7R iş yükü sınıflandırmasını, karmaşıklık puanlamasını, bağımlılık kümelemesini ve dalga dalga canlıya geçiş (cutover) takvimini birleştiren kapsamlı geçiş planlama araç seti.

Bulut Taşıma Stratejisi ve Dalga Planı
Uygulama portföyü 6R sınıflandırmasını, taşıma dalgası fabrikası takvimini, sürekli blok düzeyinde veri eşitlemeyi, otomatik sunucu geçiş işletim kitaplarını ve geri alma olağanüstü durum kurtarma doğrulamasını detaylandıran kurumsal veri merkezi çıkışı ve bulut taşıma ana stratejisi.

Bulut Hazırlık Değerlendirmesi
Kurumsal olgunluğu, uygulama portföyü karar matrisini (Gartner 6R: Rehost, Replatform, Refactor, Repurchase, Retain, Retire), teknik borç değerlendirmesini, bulut iniş alanı (Landing Zone) önkoşullarını, yetenek açıklarını ve 3 yıllık geçiş iş senaryolarını detaylandıran kapsamlı kurumsal bulut hazırlık değerlendirme çerçevesi.

Bulut Güvenliği Planı ve Güvenlik Bariyerleri
Önleyici Hizmet Kontrol Politikalarını (SCP), tespit edici güvenlik kıyaslamalarını (CIS Foundation), merkezi SIEM denetim toplamasını, Sıfır Güven (Zero Trust) ağ çevresi yalıtımını ve bulut iş yükü korumasını (CWPP/CSPM) tanımlayan çoklu hesap bulut güvenliği planı ve otomatik güvenlik bariyerleri şartnamesi.

Bulut Birim Ekonomisi ve Tahsis Modeli
Kiracı başına maliyet, işlem başına maliyet, brüt kâr marjı katkısı ve çoklu bulut etiket tahsis formüllerini hesaplayan matematiksel finansal model.

Dağıtım Mimarisi ve Ortam Topolojisi
Ortam katmanlarını (Geliştirme, Test, Staging, Canlı), VPC ağ topolojisini, alt ağları, Kubernetes küme düzenlerini, giriş/çıkış güvenlik duvarlarını, çok bölgeli yönlendirmeyi ve sürekli GitOps dağıtım hatlarını detaylandıran kapsamlı fiziksel ve sanal altyapı mimari şartnamesi.

Kurumsal Veri Mimarisi Dokümanı
Lakehouse depolama katmanlarını, akış ve toplu veri alım hatlarını, madalyon veri modellemesini ve anlamsal katmanları belirleyen uçtan uca veri mimarisi planı.

Kurumsal Güvenlik Mimarisi Dokümanı
Kimlik çevre kontrollerini, veri şifreleme yaşam döngüsünü, tehdit sınırlarını ve mikro-segmentasyon politikalarını tanımlayan kapsamlı Sıfır Güven (Zero Trust) siber güvenlik mimarisi.

Kurumsal Hizmet Kataloğu ve Sahiplik Kütüğü
İş ve teknik hizmetleri, katman sınıflandırmalarını (Tier 1-4), sorumlu ekipleri, operasyonel SLA'leri, bakım pencerelerini ve runbook bağlantılarını tanımlayan kapsamlı ITIL 4 hizmet kataloğu.

Altın Yol (Golden Path) ve Geliştirici Deneyimi (DevEx) Şartnamesi
Dahili geliştirici portalı (Internal Developer Portal) şartnamesini, self-servis servis oluşturma şablonlarını ("Golden Path"), otomatik CI/CD kurulumunu, varsayılan olarak uyumlu (compliant-by-default) mimari desenleri ve geliştirici sürtünme telemetrisini belirleyen platform mühendisliği şartnamesi.

Yüksek Erişilebilirlik ve Çok Bölgeli Mimari Tasarımı
Çok bölgeli aktif-aktif ve aktif-pasif topolojilerini, bölgeler arası replikasyon gecikmesi telemetrisini, bölünmüş beyin (split-brain) önleme mekanizmalarını, küresel Anycast/DNS trafik yönlendirmesini ve acil bölge tahliye (evacuation) işletim rehberlerini standartlaştıran mimari plan ve felaket kurtarma karar çerçevesi.

Hibrit Bulut ve Çoklu Bulut Bağlantı Şartnamesi
Özel tahsisli hatları (AWS Direct Connect, Azure ExpressRoute), BGP dinamik rota duyuru politikalarını, hat hızında MACsec/IPsec şifrelemeyi, Transit Gateway ağ yönlendirmesini ve 10 ms altı olağanüstü durum kurtarma çapraz bağlantılarını tanımlayan yüksek erişilebilirlikli hibrit ve çoklu bulut ağ bağlantı şartnamesi.

Kimlik ve Erişim Yönetimi (IAM) Standardı
Rol tabanlı erişim kontrolünü (RBAC), en az yetki prensiplerini, kimlik bilgisi hijyenini ve çeyreklik erişim yeniden onaylarını belirleyen kurumsal IAM yönetişim standardı.

Kod Olarak Altyapı (IaC) Şartnamesi
Kod Olarak Altyapı (IaC) modülerliğini, remote state kilitlemesini, konfigürasyon kayması (drift) tespitini, otomatik policy-as-code denetimlerini (Checkov/tfsec), PR tabanlı plan-uygulama GitOps iş akışlarını ve etki alanı (blast-radius) izolasyonunu kurallara bağlayan üretim standardı.

Entegrasyon ve Olay Güdümlü Mimari Dokümanı
Olay taksonomisini, yayınla-abone ol (pub-sub) topolojilerini, idempotent tüketici kalıplarını, işlenemeyen mesaj kuyruklarını (DLQ), şema gelişim yönetişimini ve işlem giden kutusu (Transactional Outbox) güvenilirlik tasarımlarını detaylandıran kapsamlı entegrasyon ve olay güdümlü mimari (EDA) şartnamesi.

Kubernetes Hazırlığı ve Üretim Yeterlilik Paketi
Kubernetes iş yükü kaynak boyutlandırmasını (CPU/bellek istek ve sınırları), Pod Kesinti Bütçelerini (PDB), zarif kapatma (graceful termination), canlılık/hazırlık sondalarını (probes), NetworkPolicy kurallarını, HPA otomatik yatay ölçeklendirmesini ve admission controller yönetişimini denetleyen üretim yeterlilik puan kartı ve kontrol listesi.

Açılış Bölgesi (Landing Zone) Tasarımı
Çoklu hesap bulut açılış bölgeleri (landing zone) için merkez-çevre (hub-and-spoke) ağ yapısını, kimlik federasyonunu, otomatik SCP korkuluklarını ve uyum taban çizgilerini detaylandıran mimari şartname.

LLM Ağ Geçidi (Gateway), Yönlendirme, Yedekleme ve Dayanıklılık Tasarımı
Birleşik API soyutlamasını, dinamik anlamsal maliyet/gecikme yönlendirmesini, çok sağlayıcılı otomatik yük devretmeyi (failover), token hız sınırlandırmasını, anlamsal önbelleğe almayı ve devre kesici (circuit breaker) desenlerini tanımlayarak LLM sağlayıcı kesintilerini ortadan kaldıran ve çıkarım maliyetlerini düşüren kurumsal yapay zekâ ağ geçidi mimarisi.

LLM Gözlemlenebilirlik, İzleme ve Kalite İzleme Planı
OpenTelemetry üretken yapay zekâ anlamsal standartlarını, dağıtık istem-çıktı açıklık (span) grafiklerini, belirteç tüketimi ve maliyet tahsis telemetrisini, gecikme izlemeyi (TTFT), gerçek zamanlı halüsinasyon kayma tespitini ve PagerDuty alarm politikalarını belirleyen canlı LLM uygulaması gözlemlenebilirlik ve çalışma zamanı izleme mimarisi.

Gözlemlenebilirlik Stratejisi ve Telemetri Spesifikasyonu
Dağıtık izleme, yapılandırılmış günlük kaydı, metrik enstrümantasyonu ve kardinalite yönetimi için OpenTelemetry standartlarını belirleyen kurumsal telemetri mimarisi.

Operasyonel İşletim Rehberi (Runbook) ve Bilgi Paketi
Modüler Standart İşletim Prosedürü (SOP) şablonlarını, etkileşimli tanılama karar ağaçlarını, çalıştırılabilir düzeltme betiklerini, bilgi makalesi meta veri şemalarını, inceleme periyotlarını ve otomatik dokümantasyon sapma denetimlerini belirleyen kapsamlı SRE ve operasyonel işletim rehberi yönetişim çerçevesi.

Performans, Yük ve Ölçeklenebilirlik Test Planı
İş yükü modellerini, sanal kullanıcı (VU) artış eğrilerini, temel kıyaslamaları, stres doygunluk limitlerini, ani yük dayanıklılığını, uzun süreli (soak) test parametrelerini ve p95/p99 gecikme Hizmet Seviyesi Hedeflerini (SLO) kurallara bağlayan üretim düzeyinde fonksiyonel olmayan doğrulama planı.

Platform Mühendisliği Hizmet Kataloğu
Self-servis altın yolları (golden paths), otomatik altyapı sağlama iş akışlarını, platform destek seviyelerini ve geliştirici SLA anlaşmalarını tanımlayan Dahili Geliştirici Platformu (IDP) hizmet kataloğu.

Dayanıklılık, Kaos Mühendisliği ve Kurtarma Test Planı
Kontrollü hata enjeksiyon deneyleri, etki alanı (blast radius) sınırlaması, kararlı durum doğrulaması ve felaket kurtarma tatbikatları için operasyonel çerçeve.

Korumalı Alan (Sandbox) Ajan Yürütme ve Kaynak Politikası Şartnamesi
Ajan tarafından üretilen güvenilmeyen kodlar için yalıtılmış dinamik kod çalıştırma ortamlarını, geçici çalışma alanlarını (ephemeral scratchpads), katı çıkış (egress) güvenlik duvarı kurallarını, CPU/bellek kotalarını ve sıfır güven yan sepet (sidecar) vekillerini kurallara bağlayan mikroVM ve konteyner izolasyon şartnamesi.

Hizmet Bağımlılık Haritası ve Kritiklik Kütüğü
Dağıtık mimariler genelinde doğrudan/geçişli çalışma zamanı bağımlılıklarını, senkron API bağlantılarını, asenkron kuyruk boru hatlarını, tek hata noktalarını (SPOF) ve kademeli çökme etki alanı sınırlarını kataloglayan çok katmanlı hizmet bağımlılık haritalama ve kritiklik sınıflandırma çalışma kitabı.

Yazılım/SaaS Lisans Gereksinimleri Çalışma Sayfası
Aktif tüketimi, adlandırılmış vs eşzamanlı kullanıcı lisanslamasını, aşım (burst) tamponlarını, dönem sonu düzeltme (true-up) risklerini ve kademeli iskonto optimizasyonunu hesaplayan ayrıntılı yazılım varlık yönetimi ve hak sahipliği planlama modeli.

Teknoloji Toplam Sahip Olma Maliyeti (TCO) Hesaplayıcısı
Doğrudan sunucu donanım yatırımı (CapEx), elektrik ve soğutma tesis masrafları, sanallaştırma lisansları, yönetimsel işgücü genel giderleri, bulut veri çıkış (egress) ücretleri ve Net Bugünkü Değer (NPV) yatırım geri dönüşünü hesaba katarak şirket içi barındırma ile genel bulut taşımacılığını karşılaştıran 5 yıllık Toplam Sahip Olma Maliyeti (TCO) finansal modeli.

Vektör Veritabanı Değerlendirme ve Seçim Matrisi
Özel vektör veritabanlarını (Pinecone, Qdrant, Milvus, Weaviate) ilişkisel eklentilerle (pgvector) indeksleme algoritmaları (HNSW ve IVF), hibrit BM25 tam metin araması, üstveri filtreleme gecikmesi ve bulut barındırma TCO'su genelinde karşılaştıran mimari değerlendirme matrisi.

İyi Mimarlanmış Çerçeve (Well-Architected) İnceleme Paketi
Bulut iş yüklerini altı temel sütun (Operasyonel Mükemmellik, Güvenlik, Güvenilirlik, Performans Verimliliği, Maliyet Optimizasyonu ve Sürdürülebilirlik) genelinde denetleyen, Yüksek Riskli Sorunları (HRI) puanlayan ve iyileştirme yol haritası çıkaran kapsamlı inceleme çalışma kitabı ve denetim paketi.
