Skip to main content

> tpl_air_040

Ajan Devir ve Bağlam Aktarım Protokolü

Ajanlar arası iletişimi ve bağlam devrini kurallara bağlayan, tiplenmiş veri yüklerini (typed payloads), sohbet durumu aktarımını, niyet korumasını, rol değişim bariyerlerini, idempotency belirteçlerini ve bağlam kaybı bozulmalarını engelleyen protokol şartnamesi.

TEMPLATE // INSPECT: TPL-AIR-040MODIFIED: 2026-09-19
KATEGORİÜretken Yapay Zekâ, RAG ve Ajanlar
SÜRÜMv1.0.0
RİSK SEVİYESİMEDIUM
ARTEFAKT SINIFIDOC
FORMATLARDOCX, PDF, MD, MERMAID, SVG
YAPAY ZEKÂ VE YÖNETİCİ ÖZETİ (AI SUMMARY)

Tiplenmiş veri şemalarını, niyet korumayı, idempotency belirteçlerini ve rol değişim kurallarını belirleyen ajan devir protokolü.

Önemli Teknik Doküman Şablonu ve Hukuki Uyarı

TinyCTO.tv Teknik Doküman Şablon Bildirimi: Bu şablon genel eğitim ve operasyon amaçlı bir başlangıç materyalidir. Hukuki, vergisel, muhasebesel, yatırım, satın alma, mevzuat, güvenlik veya sertifikasyon danışmanlığı değildir. Gereklilikler ülkeye, kuruma, sözleşmeye ve riske göre değişir. Kullanmadan önce yetkin uzmanlarla gözden geçirip uyarlayın.

Çözülen Üretim Problemi

Ajanlar görev devirlerinde birbirlerine yapılandırılmamış muğlak metinler aktarır; bu da kullanıcı niyetinin kaybolmasına, sonsuz görev paslaşma döngülerine, mükerrer araç çalıştırmalarına ve yetki sızıntılarına yol açar.

Ne Zaman Kullanılmalı?

  • Ön yönlendirme ajanlarının görevi uzmanlaşmış çalışanlara devrettiği çoklu ajanlı sistemler kurarken
  • Farklı çerçeveler (LangGraph, CrewAI veya MCP) arasında standart ajanlar arası mesaj zarfı oluştururken
  • Ajan görev devirlerinde katı kriptografik idempotency ve işlem sınırları uygularken

Ne Zaman Kullanılmamalı?

  • İnsan çalışanların işten ayrılış ve bilgi aktarım süreçleri için (TPL-PEO-011 kullanın)
  • Tek bir LLM oturumu içindeki temel dahili fonksiyon çağrıları için (TPL-AIR-035 kullanın)

5 Şablon Bölümü ve Yapısal İskelet

1. 1. Standartlaştırılmış Ajan Devir Zarfı Şemasıstandard, enterprise

Kanonik mesaj zarfı: source_agent_id, target_agent_id, handoff_reason, trace_id, idempotency_key, temizlenmiş user_context ve hedef şemayla tam uyumlu tiplenmiş payload_data.

Yönerge:Ajanlar arasında geçmiş sohbetin ham metinlerini aktarmayın; mutlaka katı JSON şeması zorunluluğu getirin.
2. 2. Niyet Koruma ve Belirsizlik Durumunda Reddetmestandard, enterprise

Hedef ajanın eksiksiz bağlam aldığının doğrulanması. Zorunlu bir parametre eksikse, hedef ajanın REJECT_INCOMPLETE_CONTEXT hata kodu ile görevi netleştirme için geri çevirmesi.

Yönerge:Hedef ajan eksik parametreleri asla tahmin etmeye kalkışmamalıdır; netleştirme operasyonel hataları önler.
3. 3. Idempotency Anahtarları ve Mükerrer Yürütme Engelistandard, enterprise

Kriptografik idempotency: Her devir zarfı trace_id ve adım sayacından türetilen benzersiz bir SHA-256 anahtarı taşır. Hedef ajan aracı çalıştırmadan önce Redis'te anahtarı denetler.

Yönerge:Ağ gecikmesi nedeniyle mükerrer devir geldiğinde, araçları tekrar çalıştırmadan önbellekteki sonucu dönün.
4. 4. Rol Değişimi, Özyineleme Sınırları ve Ping-Pong Korumasıstandard, enterprise

İki ajan arasında sonsuz görev paslaşmasını (ping-pong) engelleme. Maksimum devir derinliği sayacı (max_handoffs: 3) aşılırsa sistem görevi otomatik olarak insan operatöre eskale eder.

Yönerge:Bir ajan durumu ilerletmeden görevi kendisini çağıran ajana asla doğrudan geri devretmemelidir.
5. 5. Dağıtık İzleme ve Denetim (W3C Trace Context & OpenTelemetry)standard, enterprise

Ajan sınırları arasında traceparent başlıklarının taşınması. Her devrin süresini, veri boyutunu ve başarı durumunu belgeleyen OpenTelemetry span kayıtları.

Yönerge:Adli inceleme ve güvenlik denetimi için tüm ajan devir zarflarını değişmez bir denetim günlüğünde saklayın.

Doldurma ve Uygulama Yönergeleri

1. Boş şablonu inceleyin. 2. Örnek senaryoyu kurum ölçeğine uyarlayın. 3. Kontrol listesiyle doğrulayın.

Bağımsız İnceleme ve Onay Kontrol Listesi

  • Tüm zorunlu bölümler dolduruldu
  • Gizli anahtar veya parola içermiyor
  • Yönetici sponsor onayı alındı
İŞLENMİŞ SENARYO ÖRNEĞİ

Ajan Devir ve Bağlam Aktarım Protokolü - Örnek Vaka Analizi

Örnek Organizasyon: Çoklu Ajan Müşteri Destek Ağı (Ön Karşılama Ajanının Fatura, Teknik ve Kargo Ajanlarına Görev Devrettiği)

Çoklu Ajan Müşteri Destek Ağı (Ön Karşılama Ajanının Fatura, Teknik ve Kargo Ajanlarına Görev Devrettiği) için eksiksiz operasyonel uygulamayı gösteren gerçek dünya vaka analizi.

Öne Çıkan Bulgular ve Çıktılar:
  • SHA-256 idempotency belirteçleri ile mükerrer finansal işlem çalıştırma riskini %0'a indirdi
  • Katı 3 seviyeli devir derinliği sayaçları ile sonsuz ajan paslaşması (ping-pong) kilitlenmelerini tamamen önledi
  • Ajanlar arası araç çalıştırmalarında kullanıcı niyet doğruluğunu %99,4 oranında korudu

Sıkça Sorulan Sorular

Ajan devirlerinde serbest metin özetleri yerine neden tiplenmiş JSON şemaları zorunlu olmalıdır?

Bir ajan görevi serbest metinle özetlediğinde doğal dilin belirsizliği nedeniyle kritik kısıtlar kaybolur. Tiplenmiş bir JSON şeması zorunlu alanların (hesap_id, tutar, doğrulama_durumu) Pydantic gibi doğrulayıcılar tarafından denetlenmesini güvenceye alır.

Idempotency belirteci yeniden denemelerde mükerrer finansal veya API işlemlerini nasıl engeller?

Ağ kopması durumunda orkestratör devir mesajını yeniden gönderir. Hedef ajan aracı çalıştırmadan önce gelen idempotency_key değerini Redis üzerinde kontrol eder; işlem daha önce yapılmışsa aracı tekrar çalıştırmaz, önceki sonucu döner.

Ajan devir hatasında insan operatöre otomatik eskalasyon ne zaman tetiklenir?

Eskalasyon şu durumlarda tetiklenir: (1) devir derinliği üst sınırına (ör. çözüme ulaşmadan 3 ardışık transfer) ulaşıldığında, (2) hedef ajan çözülemeyen belirsizlik nedeniyle görevi iki kez reddettiğinde veya (3) görev insan onayı gerektiren kritik bir güvenlik işlemine dokunduğunda.

Teknik Doküman Şablon Paketi

Giriş Gerekli
Ücretsiz ve güvenli indirmeler için tek seferlik giriş veya kayıt gereklidir.
Eksiksiz Teknik Doküman Paketi (.zip)
12 Dosya

Tüm boş şablonları, işlenmiş senaryoları ve doğrulama manifestolarını tek bir arşivde indirin.

Münferit Belgeler (.zip)
TPL-AIR-040-Agent-Handoff-and-Context-Transfer-Protocol-Blank-EN.docxDOCX
all11.5 KB
TPL-AIR-040-Agent-Handoff-and-Context-Transfer-Protocol-Example-EN.docxDOCX
all11.6 KB
TPL-AIR-040-Ajan-Devir-ve-Baglam-Aktarim-Protokolu-Bos-TR.docxDOCX
all11.6 KB
TPL-AIR-040-Ajan-Devir-ve-Baglam-Aktarim-Protokolu-Ornek-TR.docxDOCX
all11.7 KB
TPL-AIR-040-Agent-Handoff-and-Context-Transfer-Protocol-Blank-EN.mdMD
all2.6 KB
TPL-AIR-040-Agent-Handoff-and-Context-Transfer-Protocol-Example-EN.mdMD
all2.8 KB
TPL-AIR-040-Ajan-Devir-ve-Baglam-Aktarim-Protokolu-Bos-TR.mdMD
all2.6 KB
TPL-AIR-040-Ajan-Devir-ve-Baglam-Aktarim-Protokolu-Ornek-TR.mdMD
all2.7 KB
TPL-AIR-040-Agent-Handoff-and-Context-Transfer-Protocol-Blank-EN.pdfPDF
all103.8 KB
TPL-AIR-040-Agent-Handoff-and-Context-Transfer-Protocol-Example-EN.pdfPDF
all103.9 KB
TPL-AIR-040-Ajan-Devir-ve-Baglam-Aktarim-Protokolu-Bos-TR.pdfPDF
all107.9 KB
TPL-AIR-040-Ajan-Devir-ve-Baglam-Aktarim-Protokolu-Ornek-TR.pdfPDF
all108.8 KB
Doğrulanmış SHA-256 · Makrosuz Güvenli Arşiv
Her indirme dinamik MANIFEST.json içerir

Yetkili Standartlar ve Kaynaklar