Skip to main content

> tpl_arc_002

Mimari Karar Kaydı (ADR) Paketi

MADR 3.0 ve ISO 42010 standartlarına dayanan, durum makinesi yaşam döngüsü, ağırlıklı seçenek matrisi ve ödünleşim kütüklerini içeren üretim kalitesinde mimari karar yönetişim çerçevesi.

TEMPLATE // INSPECT: TPL-ARC-002MODIFIED: 2026-09-17
KATEGORİMimari ve Teknik Tasarım
SÜRÜMv1.0.0
RİSK SEVİYESİMEDIUM
ARTEFAKT SINIFIDOC
FORMATLARdocx, pdf, md, mermaid, svg
YAPAY ZEKÂ VE YÖNETİCİ ÖZETİ (AI SUMMARY)

Dağıtık bankacılık işlemleri için Outbox Saga ile 2PC'yi karşılaştıran standartlaştırılmış MADR 3.0 şablonu ve çalışılmış örnek. Karar etkenleri, ağırlıklı değerlendirme puanlaması, sonuçlar ve geri alma protokollerini içerir.

Önemli Teknik Doküman Şablonu ve Hukuki Uyarı

TinyCTO.tv Teknik Doküman Şablon Bildirimi: Bu şablon genel eğitim ve operasyon amaçlı bir başlangıç materyalidir. Hukuki, vergisel, muhasebesel, yatırım, satın alma, mevzuat, güvenlik veya sertifikasyon danışmanlığı değildir. Gereklilikler ülkeye, kuruma, sözleşmeye ve riske göre değişir. Kullanmadan önce yetkin uzmanlarla gözden geçirip uyarlayın.

Çözülen Üretim Problemi

Önemli mühendislik kararları için değiştirilemez ve sürümlendirilmiş bir denetim izi kurarak kulaktan kulağa mimari sapmayı, belgelenmemiş geçici çözümleri ve ilkesiz teknoloji değişikliklerini önler.

Ne Zaman Kullanılmalı?

  • Önemli mimari desenlere (mikroservisler, olay güdümlü, CQRS, saga) karar verilirken.
  • Yeni bir altyapı katmanı, veritabanı veya mesaj aracısı sisteme dahil edilirken.
  • Eski dağıtık mutabakat protokolleri devreden çıkarılırken veya değiştirilirken.
  • Harici SOC 2 veya PCI-DSS denetimleri için mimari izlenebilirlik ve uyum sağlanırken.

Ne Zaman Kullanılmamalı?

  • Önemsiz kod seviyesi düzenlemeleri veya rutin kütüphane yamaları için (standart Git PR açıklamalarını kullanın).
  • Arayüz stil tercihleri, CSS düzenlemeleri veya mimari etkisi olmayan görsel değişiklikler için.
  • Kalıcı yapısal etkisi olmayan geçici özellik anahtarları için.

7 Şablon Bölümü ve Yapısal İskelet

1. 1. Başlık, Durum ve Yönetişim Üstverilerilean, standard, enterprise, regulated

Resmi karar başlığı, durum makinesi aşaması ve ARB inceleme katılımcıları.

Yönerge:Etken çatı kullanın ve alınan kesin teknik kararı ifade edin.
2. 2. Bağlam ve Problem Tanımılean, standard, enterprise, regulated

Bu kararı zorunlu kılan iş ve teknik dinamikler.

Yönerge:Çözümlere geçmeden önce olgusal kısıtlara ve üretim metriklerine odaklanın.
3. 3. Karar Etkenleri ve Değerlendirme Kriterleristandard, enterprise, regulated

Aday mimarileri derecelendiren ölçülebilir değerlendirme kriterleri.

Yönerge:Gecikme, işlem hacmi ve RTO/RPO için net geçer/kalır eşiklerini belirtin.
4. 4. Değerlendirilen Seçenekler ve Puanlama Matrisistandard, enterprise, regulated

Aday seçeneklerin karar etkenlerine göre puanlanan karşılaştırmalı analizi.

Yönerge:Her zaman mevcut durum (status quo) taban seçeneğini dahil edin.
5. 5. Karar Sonucu ve Seçilen Mimarilean, standard, enterprise, regulated

Resmi karar beyanı ve temel teknik değişmezler.

Yönerge:Seçilen desenin ve bağlayıcı mimari kuralların net ilanı.
6. 6. Olumlu Sonuçlar ve Stratejik Kazanımlarlean, standard, enterprise, regulated

Bu kararla kazanılan somut yetenekler.

Yönerge:Ölçülen kıyaslama kazanımlarını ve organizasyonel hız iyileştirmelerini belirtin.
7. 7. Olumsuz Sonuçlar ve Stratejik Ödünleşimlerstandard, enterprise, regulated

Katlanılan operasyonel maliyetler, karmaşıklıklar ve teknik borç.

Yönerge:Neyin zorlaştığı veya pahalılaştığı konusunda tamamen şeffaf olun.

Doldurma ve Uygulama Yönergeleri

1. Boş şablonu Markdown veya DOCX formatında kopyalayın. 2. Bölüm 1'e karar başlığını ve paydaşları yazın. 3. Bölüm 2'de problemi nicel metriklerle çerçeveleyin. 4. Bölüm 3'te etkenleri belirleyin ve Bölüm 4'te en az üç seçeneği değerlendirin. 5. Bölüm 5'te bağlayıcı kurallarla karar sonucunu ilan edin. 6. Bölüm 6 ve 7'de olumlu ve olumsuz ödünleşimleri detaylandırın. 7. Resmi onay için Mimari Değerlendirme Kurulu'na sunun.

Bağımsız İnceleme ve Onay Kontrol Listesi

  • Başlık genel bir konu yerine aktif bir teknik kararı ifade ediyor mu?
  • Bağlam, çözümü erkenden dayatmadan olgusal dinamikleri sunuyor mu?
  • Ağırlıklı puanlama ile en az üç farklı aday mimari değerlendirildi mi?
  • Olumsuz sonuçlar ve operasyonel yükler önlemleriyle birlikte kabul edildi mi?
  • Geri alma veya gölge dağıtım acil durum planı açıkça belgelendi mi?
İŞLENMİŞ SENARYO ÖRNEĞİ

ADR-042: Çekirdek Bankacılık Defteri İçin Olay Güdümlü Outbox Saga

Örnek Organizasyon: ApexGlobal Çekirdek Bankacılık v4.0

10.000 TPS zirve yük altında kilit ağırlıklı İki Aşamalı İşleme (2PC) yerine Temporal ve Debezium CDC kullanan asenkron Outbox Saga mimarisine geçiş.

Öne Çıkan Bulgular ve Çıktılar:
  • P99 mutabakat gecikmesi 4.200 ms'den 142 ms'ye düşürüldü (%96.6 azalma).
  • Kullanılabilirlik alanları arasındaki yıkıcı dağıtık kilit krizleri ortadan kaldırıldı.
  • Kriptografik olarak doğrulanan outbox olay akışı otomatik denetim uyumu sağladı.

Sıkça Sorulan Sorular

Bir ADR ne zaman REJECTED yerine SUPERSEDED olarak işaretlenmelidir?

Bir ADR, yalnızca daha önce KABUL EDİLMİŞ (ACCEPTED) ve üretimde kullanılmışsa, ancak sonradan gelişen teknoloji veya değişen gereksinimler nedeniyle yeni bir karar gerektiğinde SUPERSEDED olarak işaretlenir. REJECTED ise ilk inceleme aşamasında öneri reddedildiğinde kullanılır.

ADR dokümanları kod tabanında nerede saklanmalıdır?

ADR'lar kodla birlikte sürüm kontrolünde tutulmalı; genellikle `docs/adr/` veya `_PM/Agent-PM/Docs/ADRs/` altında numaralandırılmış Markdown dosyaları olarak saklanmalıdır.

Teknik Doküman Şablon Paketi

Giriş Gerekli
Ücretsiz ve güvenli indirmeler için tek seferlik giriş veya kayıt gereklidir.
Eksiksiz Teknik Doküman Paketi (.zip)
12 Dosya

Tüm boş şablonları, işlenmiş senaryoları ve doğrulama manifestolarını tek bir arşivde indirin.

Münferit Belgeler (.zip)
TPL-ARC-002-Architecture-Decision-Record-Blank-EN.docxdocx
all16.9 KB
TPL-ARC-002-Architecture-Decision-Record-Blank-EN.pdfpdf
all284.4 KB
TPL-ARC-002-Architecture-Decision-Record-Example-EN.docxdocx
all16.6 KB
TPL-ARC-002-Architecture-Decision-Record-Example-EN.pdfpdf
all277.4 KB
TPL-ARC-002-Architecture-Decision-Record-Template-EN.mdmd
all12.8 KB
TPL-ARC-002-Architecture-Decision-Record-Example-EN.mdmd
all12.2 KB
TPL-ARC-002-Mimari-Karar-Kaydi-Bos-TR.docxdocx
all17.1 KB
TPL-ARC-002-Mimari-Karar-Kaydi-Bos-TR.pdfpdf
all293.5 KB
TPL-ARC-002-Mimari-Karar-Kaydi-Ornek-TR.docxdocx
all17.0 KB
TPL-ARC-002-Mimari-Karar-Kaydi-Ornek-TR.pdfpdf
all288.0 KB
TPL-ARC-002-Mimari-Karar-Kaydi-Sablonu-TR.mdmd
all12.9 KB
TPL-ARC-002-Mimari-Karar-Kaydi-Ornegi-TR.mdmd
all12.9 KB
Doğrulanmış SHA-256 · Makrosuz Güvenli Arşiv
Her indirme dinamik MANIFEST.json içerir

Yetkili Standartlar ve Kaynaklar