Skip to main content

> tpl_air_044

Ajan Gözlemlenebilirlik, İz ve Denetim Şartnamesi

Ajan düşünce zincirleri (thought chains), araç çalıştırma gecikmeleri, belirteç (token) tüketim şelaleleri, adım seviyesinde yeniden oynatılabilirlik (replayability) ve tahrifata dayanıklı denetim logları için OpenTelemetry yayılımlarını kurallara bağlayan dağıtık izleme, telemetri ve denetim şartnamesi.

TEMPLATE // INSPECT: TPL-AIR-044MODIFIED: 2026-09-19
KATEGORİÜretken Yapay Zekâ, RAG ve Ajanlar
SÜRÜMv1.0.0
RİSK SEVİYESİMEDIUM
ARTEFAKT SINIFIDOC
FORMATLARDOCX, PDF, MD, MERMAID, SVG
YAPAY ZEKÂ VE YÖNETİCİ ÖZETİ (AI SUMMARY)

OpenTelemetry yayılımlarını, düşünce zincirlerini, araç gecikmelerini ve yeniden oynatılabilir kayıtları kurallara bağlayan gözlemlenebilirlik şartnamesi.

Önemli Teknik Doküman Şablonu ve Hukuki Uyarı

TinyCTO.tv Teknik Doküman Şablon Bildirimi: Bu şablon genel eğitim ve operasyon amaçlı bir başlangıç materyalidir. Hukuki, vergisel, muhasebesel, yatırım, satın alma, mevzuat, güvenlik veya sertifikasyon danışmanlığı değildir. Gereklilikler ülkeye, kuruma, sözleşmeye ve riske göre değişir. Kullanmadan önce yetkin uzmanlarla gözden geçirip uyarlayın.

Çözülen Üretim Problemi

Otonom ajanlar üretim ortamında kapalı kutular (black boxes) olarak çalışır; bu da SRE ekiplerinin ardışık muhakeme hatalarını, araç zaman aşımlarını ve denetçilere sunulması gereken işlem izlerini tespit etmesini imkansız kılar.

Ne Zaman Kullanılmalı?

  • Çoklu ajan sistemlerini ve LLM akıl yürütme hatlarını standart OpenTelemetry GenAI yayılımlarıyla donatırken
  • Üretimdeki ajan arızaları için adım seviyesinde yeniden oynatma (replayability) ve hata ayıklama yeteneği kurarken
  • İnkar edilemez otonom eylem kayıtları için SOC 2 / ISO 27001 denetim gereksinimlerini karşılarken

Ne Zaman Kullanılmamalı?

  • Temel sistem seviyesi Linux sunucu ve CPU izleme için (TPL-OPS-003 kullanın)
  • Uygulama seviyesi ilişkisel veritabanı yavaş sorgu izleme için (TPL-ARC-011 kullanın)

5 Şablon Bölümü ve Yapısal İskelet

1. 1. OpenTelemetry GenAI Yayılım (Span) Hiyerarşisistandard, enterprise

İzleme yayılımlarının standartlaştırılması: Kök İş Akışı -> Ajan Muhakeme Düğümü -> Model Çıkarım Yayılımı (token sayıları, model adı) -> Araç Çağırma Alt Yayılımı.

Yönerge:W3C traceparent başlıklarını tüm asenkron mesaj kuyrukları ve alt ajan çağrıları boyunca taşıyın.
2. 2. Düşünce Zinciri ve Ara Durumların Yakalanmasıstandard, enterprise

Ajanın içsel düşünce zinciri, yansıtma adımları ve geçici bellek durumlarının depolamayı şişirmeden kaydedilmesi. Yüksek hacimli sistemler için örnekleme (sampling) oranları.

Yönerge:Hatalı sonuçlanan ajan yörüngelerinin %100'ünü, başarılı yörüngelerin ise en az %5'ini kaydedin.
3. 3. Araç Yürütme Gecikmesi, Parametre ve Yanıt Telemetrisistandard, enterprise

Araç adları, girdi parametreleri, durum kodları, yürütme süreleri ve veri boyutlarının kaydı. Ağ hatalarının ve devre kesici tetikleyicilerinin tespiti.

Yönerge:APM sisteminin veriyi reddetmesini önlemek için devasa araç çıktılarını (ör. 50MB SQL dökümleri) özetleyerek kaydedin.
4. 4. Gizlilik Maskelemesi, Parola Redaksiyonu ve Uyumstandard, enterprise

Telemetri yayılımı öncesinde kredi kartları, kişisel veriler (PII), API anahtarları ve parolaların bellek içinde anında maskelenmesini sağlayan filtreler.

Yönerge:Maskeleme işlemi telemetri toplayıcısına gönderilmeden önce istemci tarafında bellekte yapılmalıdır.
5. 5. İnkar Edilemez Denetim Logları ve Olayı Yeniden Oynatmastandard, enterprise

Kriptografik özetli (hash) değişmez JSON loglarının WORM (bir kez yaz çok kez oku) bulut depolamaya arşivlenmesi. Adım seviyesinde deterministik durum yeniden oynatımı.

Yönerge:Denetimlerde anında eşleştirme yapabilmek için işlem kayıtlarıyla izleme (trace) kimliklerini birlikte saklayın.

Doldurma ve Uygulama Yönergeleri

1. Boş şablonu inceleyin. 2. Örnek senaryoyu kurum ölçeğine uyarlayın. 3. Kontrol listesiyle doğrulayın.

Bağımsız İnceleme ve Onay Kontrol Listesi

  • Tüm zorunlu bölümler dolduruldu
  • Gizli anahtar veya parola içermiyor
  • Yönetici sponsor onayı alındı
İŞLENMİŞ SENARYO ÖRNEĞİ

Ajan Gözlemlenebilirlik, İz ve Denetim Şartnamesi - Örnek Vaka Analizi

Örnek Organizasyon: Kurumsal Otomatik Finansal Mutabakat Ajanı (Yıllık 450 Milyon $ Mutabakat Hacmi)

Kurumsal Otomatik Finansal Mutabakat Ajanı (Yıllık 450 Milyon $ Mutabakat Hacmi) için eksiksiz operasyonel uygulamayı gösteren gerçek dünya vaka analizi.

Öne Çıkan Bulgular ve Çıktılar:
  • 18 çoklu ajan servisini OpenTelemetry GenAI standartlarıyla donatarak %100 uçtan uca izleme görünürlüğü elde etti
  • Alt ajan araç çağrılarındaki mükerrer ERP kimlik doğrulamasından kaynaklanan 4,2 saniyelik p95 gecikme darboğazını tespit etti
  • Tahrifata dayanıklı ve inkar edilemez otonom eylem logları sayesinde SOC 2 Tip II denetiminden sıfır bulguyla geçti

Sıkça Sorulan Sorular

Standart APM izlemeleri neden GenAI semantik standartlarıyla genişletilmelidir?

Standart APM araçları yalnızca HTTP durum kodları ve milisaniye gecikmeleri gösterir; oysa yapay zeka sistemlerinde belirteç kullanımı, model versiyonu, sıcaklık (temperature) ayarı ve ara düşünce zincirleri gibi kritik detaylar olmadan hata ayıklanamaz.

İstemci tarafında PII ve parola maskelemesi mevzuat ihlallerini nasıl önler?

Ajan müşteri hassas verilerini (kimlik no, API anahtarı vb.) işliyorsa, bu verileri doğrudan harici izleme platformlarına göndermek veri gizliliği ihlali yaratır. Bellek içi maskeleme, hassas bilginin güvenli ortamdan asla dışarı çıkmamasını garanti eder.

Harici veritabanı durumu değişmişken bir SRE ekibi ajan arızasını nasıl yeniden oynatabilir?

İzleme kaydı içinde araçlara giden parametrelerin ve dönen yanıtların tam kopyasını saklayarak. İnceleme sırasında test koşumu dış sistemleri bu kayıtlı yanıtlarla taklit eder ve ajanın hata anındaki tam ortamını yeniden oluşturur.

Teknik Doküman Şablon Paketi

Giriş Gerekli
Ücretsiz ve güvenli indirmeler için tek seferlik giriş veya kayıt gereklidir.
Eksiksiz Teknik Doküman Paketi (.zip)
12 Dosya

Tüm boş şablonları, işlenmiş senaryoları ve doğrulama manifestolarını tek bir arşivde indirin.

Münferit Belgeler (.zip)
TPL-AIR-044-Agent-Observability-Trace-and-Audit-Specification-Blank-EN.docxDOCX
all11.5 KB
TPL-AIR-044-Agent-Observability-Trace-and-Audit-Specification-Example-EN.docxDOCX
all11.5 KB
TPL-AIR-044-Ajan-Gozlemlenebilirlik-Iz-ve-Denetim-Sartnamesi-Bos-TR.docxDOCX
all11.6 KB
TPL-AIR-044-Ajan-Gozlemlenebilirlik-Iz-ve-Denetim-Sartnamesi-Ornek-TR.docxDOCX
all11.7 KB
TPL-AIR-044-Agent-Observability-Trace-and-Audit-Specification-Blank-EN.mdMD
all2.4 KB
TPL-AIR-044-Agent-Observability-Trace-and-Audit-Specification-Example-EN.mdMD
all2.5 KB
TPL-AIR-044-Ajan-Gozlemlenebilirlik-Iz-ve-Denetim-Sartnamesi-Bos-TR.mdMD
all2.5 KB
TPL-AIR-044-Ajan-Gozlemlenebilirlik-Iz-ve-Denetim-Sartnamesi-Ornek-TR.mdMD
all2.7 KB
TPL-AIR-044-Agent-Observability-Trace-and-Audit-Specification-Blank-EN.pdfPDF
all97.7 KB
TPL-AIR-044-Agent-Observability-Trace-and-Audit-Specification-Example-EN.pdfPDF
all100.0 KB
TPL-AIR-044-Ajan-Gozlemlenebilirlik-Iz-ve-Denetim-Sartnamesi-Bos-TR.pdfPDF
all99.2 KB
TPL-AIR-044-Ajan-Gozlemlenebilirlik-Iz-ve-Denetim-Sartnamesi-Ornek-TR.pdfPDF
all101.5 KB
Doğrulanmış SHA-256 · Makrosuz Güvenli Arşiv
Her indirme dinamik MANIFEST.json içerir

Yetkili Standartlar ve Kaynaklar